Henry Dunant and the Origin of the Red Cross

ทำความรู้จักกับบุคคลธรรมดาที่คนทั่วโลกต่างยกย่อง อังรี ดูนังต์ ผู้ให้กำเนิดสภากาชาดสากลเมื่อ 157 ปีที่แล้ว  
บทความ: อังคณา วงศ์วิเศษไพบูลย์ ภาพ: สภากาชาดสากลและสภากาชาดไทย

[ English ]

อีกไม่กี่วันก็จะถึงวันสำคัญของมวลมนุษยชาติกันแล้ว นั่นคือ “วันกาชาดโลก” (World Red Cross and Red Crescent Day) ซึ่งตรงกับวันที่ 8 พฤษภาคมของทุกปี เราเลยอยากชวนคุณมาร่วมย้อนรำลึกถึงความเป็นมาและบุคคลที่น่ายกย่องเป็นอย่างมาก เขาคือ “อังรี ดูนังต์” ผู้จุดประกายให้เกิดสิ่งดีๆ บนโลกใบนี้

อังรี ดูนังต์ในวัน 68 ปี

ทำไมต้องเป็นวันที่ 8 พฤษภาคม? นั่นเพราะเป็นวันเกิดของบุคคลต้นแบบ “อังรี ดูนังต์” (ตามสะกดแบบไทย) หรือ “อ็องรี ดูน็อง” (ตามเสียงอ่านในภาษาฝรั่งเศส) นักธุรกิจ นักเขียนและนักกิจกรรมเพื่อสังคมผู้นี้เกิดเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1828 อังรีเป็นชาวสวิสโดยกำเนิด เขาเกิดในครอบครัวที่ทั้งบิดาและมารดาต่างอุทิศตนทำงานช่วยเหลือสังคม เขาจึงซึมซับแบบอย่างมาจากบุพการีโดยไม่ขาดตกบกพร่อง วันหนึ่งในปี ค.ศ. 1859 อังรีเดินทางไปที่ซอลเฟริโน หมู่บ้านเล็กๆ ในแคว้นลอมบาร์ดีของอิตาลี ซึ่งขณะนั้นกำลังมีการสู้รบกันระหว่างกองทัพฝรั่งเศสและออสเตรีย อังรีพบว่ามีทหารมากมายที่ได้รับบาดเจ็บและถูกส่งตัวมาไว้ในโบสถ์โดยไร้การช่วยเหลือ เขารู้สึกสลดใจมาก จึงชักชวนชาวบ้านให้ช่วยกันรักษาพยาบาลทหารเหล่านั้นโดยไม่เลือกฝักเลือกฝ่าย ด้วยคำขวัญที่ว่า “Tutti Fratelli” หรือ “ทุกคนเป็นพี่น้องกัน”  

โรงพยาบาลสนามที่มัตสึยามา ประเทศญี่ปุ่น ช่วงสงครามระหว่างจักรวรรดิรัสเซียและญี่ปุ่น ปี ค.ศ. 1904-1905

หลังจากกลับถึงเจนีวาบ้านเกิด อังรีเขียนความรู้สึกของเขาที่จำได้อย่างแม่นยำไว้ในหนังสือและตีพิมพ์อีกสามปีต่อมาด้วยเงินทุนของตัวเอง โดยใช้ชื่อว่า A Memory of Solferino เนื้อหาเล่าถึงประสบการณ์ที่เขาได้พบเจอมา ความหายนะที่สงครามได้ก่อไว้ ทั้งการสูญเสียชีวิตของทหารและเงินทองของประเทศชาติ พร้อมกับเสนอแนวคิดว่า “จะเป็นไปได้หรือไม่ที่จะตั้งองค์กรอาสาสมัครเพื่อช่วยเหลือทหารบาดเจ็บในยามเกิดสงคราม” จากประเด็นที่อังรีหยิบยกมาได้จุดประกายให้มีการริเริ่มก่อตั้งคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (International Committee of the Red Cross หรือ ICRC) และการก่อตั้งสภากาชาดประจำชาติในปี 1863 เพื่อช่วยเหลือบรรเทาทุกข์แก่ประชาชนในยามเกิดภัยสงครามหรือภัยพิบัติต่างๆ

สำนักงานใหญ่ของสภากาชาดสากลที่เจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

ในการประชุมคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ ปี ค.ศ. 1864 ที่นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ยังมีการเผยแพร่และพัฒนากฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศฉบับแรกของโลกซึ่งเป็นที่มาของอนุสัญญาเจนีวา โดยมีใจความสำคัญว่ากองทัพต้องดูแลให้การรักษาพยาบาลทหารที่ได้รับบาดเจ็บอย่างมีมนุษยธรรมไม่ว่าจะเป็นฝ่ายใดก็ตาม และได้เริ่มต้นใช้เครื่องหมายกากบาทสีแดงบนพื้นขาวเป็นสัญลักษณ์สากล เพื่อให้เกียรติแก่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ดินแดนบ้านเกิดของอังรี ดูนังต์

สภากาชาดสากลช่วยรวมครอบครัวที่แตกกระจายที่สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ค.ศ. 2017

ผลของการอุทิศตนช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ทำให้เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพครั้งแรกของโลกในปี 1901 ขณะมีอายุได้ 73 ปี ทว่าเป็นเรื่องน่าเศร้าที่ชีวิตส่วนตัวของอังรีกลับประสบกับปัญหา ในช่วงที่เขาทุ่มเทให้กับการทำงาน ICRC อย่างหนัก ธุรกิจของเขาขาดทุนจนถึงขั้นล้มละลายในปี ค.ศ. 1867 ช่วงชีวิตบั้นปลายอังรีต้องเข้าพักในโรงพยาบาลสำหรับคนชราที่เมืองไฮเดน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และเสียชีวิตลงในวันที่ 30 ตุลาคม ค.ศ. 1910 สิริรวมอายุ 82 ปี ปัจจุบันโรงพยาบาลแห่งนั้นคือพิพิธภัณฑ์อังรี ดูนังต์  

เจ้าหน้าที่กาชาดแจกจ่ายน้ำให้กับผู้อพยพที่สาธารณรัฐแอฟริกากลาง ปี ค.ศ. 2017

ทุกวันนี้ ICRC มีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ทั่วโลกกว่า 12,000 คน มีสำนักงาน 60 แห่ง ใน 80 ประเทศทั่วโลก ครอบคลุมทั้งทวีปเอเชีย แอฟริกา อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ ยุโรป และตะวันออกกลาง โดยได้รับเงินสนับสนุนจากการบริจาคของประเทศที่เป็นภาคี สภากาชาดของแต่ละประเทศ องค์กรนอกระบบ เช่น คณะกรรมาธิการยุโรป รวมทั้งภาคเอกชนต่างๆ

เจ้าหน้าที่กาชาดผ่าตัดคนไข้ที่ไนจีเรีย ปี ค.ศ. 2019

สำหรับประเทศไทย สภากาชาดไทยถือกำเนิดขึ้นในปี พ.ศ. 2436 ในช่วงที่มีการพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศสเกี่ยวกับดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง เป็นผลให้ทหารต้องเสียชีวิตและบาดเจ็บเป็นจำนวนมาก ขณะที่ยังไม่มีองค์กรใดยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงษ์ จึงได้ชวนสตรีอาสาสมัครและนำความกราบบังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี เพื่อขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตตั้งองค์กรเพื่อช่วยบรรเทาความทุกข์ยากของเหล่าทหาร เช่นเดียวกับองค์การกาชาดของต่างประเทศ ความทราบถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้ง “สภาอุณาโลมแดง” ขึ้นในวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2436 ซึ่งต่อมาถือเป็นวันสถาปนาสภากาชาดไทย

สภากาชาดสยาม พ.ศ. 2457-2475 ปัจจุบันคืออาคารกรมแผนที่ทหาร

ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อทรงดำรงตำแหน่งพระยุพราช ทรงพระดำริว่าถ้าได้จัดตั้งโรงพยาบาลของกาชาดขึ้นในเมืองไทยก็น่าจะเป็นประโยชน์แก่บ้านเมือง พระองค์จึงได้ร่วมกับพระราชภราดาภคินีบริจาคทรัพย์รวมกับทุนของสภาอุณาโลมแดง เพื่อสร้างโรงพยาบาลในบริเวณที่ดินส่วนพระองค์ พร้อมโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อว่า โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เพื่อเป็นอนุสรณ์ในพระราชบิดา และให้โรงพยาบาลนี้เป็นของสภากาชาดสยาม (ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2482 ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น สภากาชาดไทย) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยรักษาพยาบาลผู้ป่วยไข้และบาดเจ็บในสงครามและยามสงบ รวมทั้งบรรเทาทุกข์ในเหตุการณ์สาธารณภัยพินาศ โดยไม่เลือกเชื้อชาติ สัญชาติ ลัทธิ ศาสนา หรือความเห็นในทางการเมืองของผู้ประสบภัย และยึดหลักมนุษยธรรมเป็นที่ตั้ง

การบริการโลหิตคือหนึ่งในภารกิจหลักของสภากาชาดไทยในปัจจุบัน

ในฐานะที่เป็นองค์กรการกุศลระดับชาติที่ดำเนินการเพื่อมนุษยธรรม ตามหลักกาชาดสากล ในปัจจุบันสภากาชาดไทยมี 4 ภารกิจหลัก ได้แก่ การบริการทางการแพทย์และสุขภาพอนามัย การบรรเทาทุกข์ผู้ประสบภัย การบริการโลหิต และการส่งเสริมคุณภาพชีวิต สภากาชาดไทยตั้งอยู่บนถนนอังรีดูนังต์ (เดิมชื่อว่า ถนนสนามม้า) ชื่อถนนที่ตั้งขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ในการร่วมระลึกถึงอังรี ดูนังต์ เนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปีของกาชาดสากล

บทความที่เกี่ยวข้อง: Who to Thank for Alcohol-Based Handrubs


Luxuo Thailand looks at the commendable work of the gentleman who founded the International Committee of the Red Cross 157 years ago.

Words: Angkana Wongwisetpaiboon Photo: International Committee of the Red Cross and Thai Red Cross Society

The World Red Cross and Red Crescent Day is fast approaching on 8 May. The particular date was chosen for it is the birthday of Henry Dunant. The Swiss entrepreneur, author and philanthropist was born on that day in 1828 to a family of parents who contributed heavily to the society as well. Apparently, Dunant grew up with that high sense of humanitarianism.

One day in 1859, Dunant travelled to Solferino, a small village in the Lombardy region of Italy, during the battle between the army of France and Austria. While there, he noticed that a great number of wounded soldiers were left at churches without medical aid. Dunant was appalled by what he saw and encouraged the villages to help treat those soldiers regardless of their side. This was done under the slogan “Tutti Fratelli” or “All are brothers”.   

He penned “A Memory of Solferino” upon his return to his hometown of Geneva. Published with his own money three years later, the book was an accurate account of the war damages he witnessed, including the loss of soldiers’ lives and countries’ wealth. At that same time, he proposed whether or not it would be possible to establish a volunteer organisation in aid of wounded soldiers during such wars. That led to the initiative of International Committee of the Red Cross or ICRC and its founding in 1863 to provide relief to the people at a time of war or natural disasters.

An ICRC meeting in 1864 in Geneva, Switzerland, promoted the world’s first international humanitarian law which later became the Geneva Conventions. Its main decree required armed forces to provide humane treatment to wounded soldiers of all sides. The symbol of a red cross on a white flag was adopted as an international symbol that the time in honour of Switzerland – the birth country of Henry Dunant.

Dunant’s humanitarian work has earned him the world’s first Nobel Peace Prize in 1901 at the age of 73. His personal life was unfortunate, though, as his dedication to ICRC has left his business in the red until bankruptcy in 1867. He spent the last years of his life at a nursing home for the elderly in Heiden, Switzerland. Dunant passed on 30 October 1910 at the age of 82. That nursing home is the Henry Dunant Museum today.

More than ICRC 12,000 currently operate through 60 offices covering 80 countries of the world in Asia, Africa, North and South Americas, Europe and the Middle East. They receive funding from the donation of states party to the Geneva Conventions, the Red Cross society of the different countries and external organisations such as the European Commission and the private sector.

As for Thailand, the activities of the Red Cross started in 1893 during the time of the dispute with France regarding the land on the left bank of Mekong River. The war resulted in a great number of casualties and injuries. With the absence of aid from any organisation, Thanpuying Plien Pasakornravongs led a group of female volunteers to seek the permission of Queen Sawang Wadhana in the establishment of a relief organisation to ease the plight of the soldiers in the same manner as the Red Cross bodies in other countries. King Chulalongkorn learned of this and granted the permission to create the Red Unalom Society of Siam on 26 April 1893. The date was later considered the founding day of the Thai Red Cross Society as we know it in the present day.

Later, during his time as the Crown Prince, King Mongkut was convinced that a Red Cross hospital would have been of a great service to the country. A sum was raised in collaboration with other royal family members for the Red Unalom Society of Siam to build a hospital on a plot of land he owned. This hospital was bestowed the name of Chulalongkorn as a tribute to his father. It was decreed as the hospital of the Siam Red Cross Society (the official name of the Thai Red Cross Society before 1939). Chulalongkorn Hospital provides medical treatment to the people in time of war and peace, as well as renders necessary relief upon the occurrence of natural disasters. It operates on the basis of humanitarians without prejudice against ethnicity, nationality, faith and political ideology of the people in distress.

Today, the Thai Red Cross Society remains committed to the humanitarian framework of the ICRC. Its four missions are the provision of medical and hygiene services, the provision of relief to disaster victims, the provision of blood services, and the promotion of quality of life. The Thai Red Cross Society is located on Henry Dunant Road which was previously known as Sanam Ma Road but changed to this name on the 100th anniversary of the ICRC in honour of its Swiss founder.

See also: Who to Thank for Alcohol-Based Handrubs