Three Influential Female Artists of Their Time

สามนิทรรศการของสามศิลปินหญิงต่างเจเนอเรชั่น ผู้ทรงอิทธิพลในประวัติศาสตร์ศิลปะร่วมสมัย
บทความ: นริศรา เพียรวิมังสา

[ English ]

ผลงานของศิลปินหญิงร่วมสมัยนั้นโดดเด่นและเข้มข้นขึ้นตั้งแต่ยุคทศวรรษที่ 70 ในสหรัฐอเมริกา ด้วยแรงสนับสนุนจากแนวคิดสตรีนิยมคลื่นลูกที่สอง ซึ่งผลักดันให้ผู้หญิงเข้าใจตัวเองอย่างแท้จริง รวมถึงเรียกร้องให้สังคมยอมรับในความหลากหลายของปัจเจกชนโดยไม่แบ่งเพศ ชนชั้น สีผิวหรือเชื้อชาติ ตามสโลแกน “The Personal is Political”

ภาพถ่ายไร้ชื่อ
หนึ่งในศิลปินหญิงชาวอเมริกันที่โดดเด่นอย่างมากในเวลานั้นคือซินดี เชอร์แมน (ค.ศ.1954) เธอเป็นคนสำคัญของศิลปินกลุ่ม The Pictures Generation ที่แสดงออกด้วยการหยิบยืมภาพจากสื่อสิ่งพิมพ์ ทีวีและภาพยนตร์ที่ถูกผลิตซ้ำแล้วซ้ำเล่ามาดัดแปลงให้เกิดการตีความใหม่ และตั้งคำถามต่อวัฒนธรรมทางสายตา ที่เติบโตอย่างรวดเร็วว่าในภาพสวยงามเหล่านั้นมีแง่มุมอื่นใดซ่อนเร้นไว้หรือไม่

Cindy Sherman, Untitled #582 , 2016. Dye sublimation metal print, 137.2 x 178.4 cm
Courtesy of the Artist and Metro Pictures, New York © 2019 Cindy Sherman

ผลงานภาพถ่ายที่สร้างชื่อเสียงให้เชอร์แมนระหว่างปี ค.ศ.1977-80 คือชุด “Untitled Film Stills” เป็นภาพถ่ายขาวดำที่ตัวเธอเองแต่งกายเลียนแบบตัวละครหญิงในภาพยนตร์ฮอลลีวูดเกรดบีและฟิล์มนัวร์ ทั้งเสื้อผ้าหน้าผมและอุปกรณ์ประกอบฉากเหมือนยกมาจากต้นฉบับไม่ผิดเพี้ยน ผลงานของเธอเป็นการสำรวจบทบาทของผู้หญิงที่ปรากฏตามสื่อซึ่งถูกกำหนดโดยสังคมที่ผู้ชายเป็นใหญ่

Cindy Sherman, Untitled #92, 1981. Chromogenic color print, 61 x 121.9 cm
Courtesy of the Artist and Metro Pictures, New York © 2019 Cindy Sherman

ผลงานในยุคต่อมาได้เพิ่มอารมณ์เสียดสีและประชดประชันมากขึ้นตามลำดับ เธอเคยเป็นมาแล้วแทบทุกบทบาททั้งตัวตลก เซเลบริตี้ ภาพเขียนในประวัติศาสตร์ แม้กระทั่งตุ๊กตาที่แสดงถึงความรุนแรงทางเพศซึ่งสร้างประสบการณ์อกสั่นขวัญแขวนให้กับผู้ชม(ผู้ชาย)มาแล้ว ผลงานทุกชิ้นของเธอไม่มีชื่อ แต่มีเพียงแค่ตัวเลขบอกลำดับเท่านั้น

Cindy Sherman, Untitled #465, 2008. Chromogenic color print, 163.8 x 147.3 cm
Courtesy of the Artist and Metro Pictures, New York © 2019 Cindy Sherman

นิทรรศการรวบรวมผลงานที่สร้างระหว่างปี ค.ศ.1975-2020 จำนวนกว่า 300 ภาพของเชอร์แมนจะจัดขึ้นที่ Fondation Louis Vuitton ประเทศฝรั่งเศส ระหว่างวันที่ 2 เมษายน – 31 สิงหาคมนี้ รายละเอียดเพิ่มเติมที่ www.fondationlouisvuitton.fr

Cindy Sherman, Untitled Film Still #13, 1978. Gelatin silver print, 24 x 19.1 cm
Courtesy of the Artist and Metro Pictures, New York © 2019 Cindy Sherman


แมงมุมยักษ์
“มามอง” (Maman) คือประติมากรรมรูปแมงมุมสูงตระหง่านกว่า 9 เมตร มาสเตอร์พีซทรงพลังของศิลปินหญิงเชื้อสายฝรั่งเศส ลูอิส บูร์ชัวส์ (ค.ศ.1911-2010) ที่ถูกส่งไปติดตั้งมาแล้วทั่วโลก รวมถึงหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานครในปี ค.ศ.2008 ด้วย บูร์ชัวส์เกิดที่ประเทศฝรั่งเศสแล้วย้ายตามสามีชาวอเมริกันมาที่นิวยอร์คในปี ค.ศ.1938

Louise Bourgeois in front of STE. SÉBASTIENNE (1998, in progress), in her Brooklyn studio in March 1993.Photo by Vera Isler © Pro Litteris, Zurich, 2019. Art © The Easton Foundation/VAGA at Artists Rights Society (ARS), NY/Pictoright, Amsterdam 2019

แม้จะเป็นที่รู้จักในแวดวงศิลปินและนักคิดหัวก้าวหน้าที่ผลักดันให้เกิดการเคลื่อนไหวทางศิลปะมากมายในศตวรรษที่ 20 ตั้งแต่เซอร์เรียลลิสต์ เฟมินิสต์ จนถึงคอนเซ็ปชวลอาร์ต แต่ผลงานของเธอยังเป็นที่รู้จักในวงจำกัด จนกระทั่งแมงมุมยักษ์ “มามอง” เสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ.1999 เมื่อเธอมีอายุ 88 ปีแล้ว สำหรับบูร์ชัวส์ แมงมุมเป็นตัวแทนของแม่ที่พยายามรักษาชีวิตครอบครัวไว้ไม่ให้พังทลาย เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความลึกลับและแข็งแกร่งภายใต้รูปร่างอันบอบบาง ผลงานของเธอมีตั้งแต่ ดรออิ้งเพ้นติ้ง ภาพพิมพ์ ไปจนถึงอินสตอลเลชั่น เธอนำวัสดุหลากหลายมาใช้ อย่างเช่น บรอนซ์ หินอ่อน และไม้

Louise Bourgeois – To Unravel a Torment. Installation view museum Voorlinden. Photo: Antoine van Kaam. Glenstone Museum, Potomac, Maryland. Louise Bourgeois © The Easton Foundation/VAGA at Artists Rights Society (ARS), NY/Pictoright, Amsterdam 2019

ในช่วงสิบปีสุดท้ายเธอสร้างประติมากรรมจากผ้าและปักถ้อยคำต่างๆ ลงบนเสื้อผ้าที่ใช้แล้ว ผ้าเช็ดมือและผ้าอื่นๆ ที่เธอมี เนื้อหาในผลงานของเธอมักนำเสนอประเด็นทางเพศที่อ่อนไหวและการต่อสู้ระหว่างความโกรธ ความกลัวและความโดดเดี่ยวที่กลายเป็นปมขัดแย้งฝังแน่นในใจ ซึ่งถูกหล่อหลอมเข้ากับผลงานจนเป็นหนึ่งเดียวกัน

Louise Bourgeois – To Unravel a Torment. Installation view museum Voorlinden. Photo: Antoine van Kaam. Glenstone Museum, Potomac, Maryland. Louise Bourgeois © The Easton Foundation/VAGA at Artists Rights Society (ARS), NY/Pictoright, Amsterdam 2019

ล่าสุด “มามอง” ถูกนำไปติดตั้งที่พิพิธภัณฑ์ Voorlinden ประเทศเนเธอร์แลนด์ ในนิทรรศการ Louise Bourgeois – To Unravel a Torment ที่มีผลงานสำคัญอีกชิ้นหนึ่งซึ่งหาโอกาสชมได้ยากคือ The Destruction of the Father (1974) แสดงถึงความสนใจอย่างลึกซึ้งของเธอต่อทฤษฎีจิตวิเคราะห์ นิทรรศการจัดแสดงถึงวันที่ 5 พฤษภาคมนี้ รายละเอียดเพิ่มเติมที่ www.voorlinden.nl

Louise Bourgeois – To Unravel a Torment. Installation view museum Voorlinden. Photo: Antoine van Kaam. Glenstone Museum, Potomac, Maryland. Louise Bourgeois © The Easton Foundation/VAGA at Artists Rights Society (ARS), NY/Pictoright, Amsterdam 2019


เต็นท์ผ้าในพิพิธภัณฑ์
ผลงานในปี ค.ศ.1995 “Everyone I Have Ever Slept With 1963-1995” ของศิลปินหญิงชาวอังกฤษ เทรซี เอมิน (ค.ศ.1963) คือผลงานอื้อฉาวที่ใช้เศษผ้าเย็บต่อกันเป็นชื่อของผู้ที่เธอเคยมีสัมพันธ์ด้วยมาตกแต่งภายในเต็นท์ขนาด 232 x 200 เซนติเมตร จัดแสดงที่สถาบันศิลปะอันทรงเกียรติแห่งประเทศอังกฤษ Royal Academy of Arts ซึ่งสร้างความตื่นตะลึงให้แก่ผู้ชม และต่อมาผลงานชิ้นนี้ก็เสียหายจากไฟไหม้ในปี ค.ศ. 2004 (กรุณาค้นหาภาพผลงานในอินเตอร์เน็ตเนื่องจากข้อจำกัดทางด้านลิขสิทธิ์จึงไม่สามารถนำมาประกอบในบทความได้)

ในหนังสือ The Subversive Stitch เขียนโดย โรสซิกา ปาร์คเกอร์ แสดงให้เห็นว่าศิลปินหญิงหลายคนในยุคทศวรรษที่ 70 ทิ้งพู่กันและจานสีไปจับเข็มและด้ายซึ่งแม่และยายของพวกเธอเคยใช้ทำงานฝีมือมาก่อน โดยนำมันสู่กระบวนการสร้างสรรค์ทางศิลปะด้วยการใส่ข้อความเชิงเสียดสีและบอกเล่าเรื่องราวส่วนตัวอันเป็นขบถต่อขนบธรรมเนียมดั้งเดิม ปาร์คเกอร์เปรียบศิลปินหญิงสุดแสบจากเกาะอังกฤษคนนี้ว่าเป็นลูกสาวที่บรรดาศิลปินหญิงในยุคนั้นอยากมี และในเดือนพฤศจิกายนนี้เอมินจะกลับมาเยือนสถาบัน Royal Academy of Arts อีกครั้ง ด้วยผลงานจิตรกรรมในชื่อนิทรรศการ Tracey Emin / Edvard Munch: The Loneliness of the Soul รายละเอียดเพิ่มเติมที่ www.royalacademy.org.uk

บทความที่เกี่ยวข้อง: River City Bangkok is Calling All Art Nouveau Disciples


Retrace the influence of feminism on the world of art through these three exhibitions.

Words: Narissara Pianwimungsa

The works of contemporary female artists rose to prominence and intensity in the 1970s in the United States of America, thanks to the driving force of the second wave of feminism. The concept encouraged women to develop a more insightful understanding of themselves, and demanded that the society embrace individualistic diversity without discrimination in terms of gender, social class, skin colour or ethnicity. The slogan at that time: “The Personal is Political”.

Untitled photographs

One of the most notable American female artists at that time was Cindy Sherman (1954). Sherman was a key member of The Pictures Generation who expressed themselves by reinterpreting repeated visuals from printed media, television and films, and questioning the fast-growing visual culture if there was any hidden angle in those gloried pictures.

The series of photographs that contributed to the fame of Sherman from 1977 to 1980 was “Untitled Film Stills”. In those black and white photographs, Sherman dressed up as female characters in Grade B Hollywood and film noir movies. The imitation was impeccable from the dress, the hair and the props – just like the original. Sherman’s work explored the role of women as seen in the media which was in turn governed by a male dominant society.

Sherman upped the level of satire and irony in her work gradually in subsequent periods. She has portrayed virtually all imaginable roles including a clown, a celebrity and a historical painting figure, as well as a sexualised doll that petrified (male) audience. None of her work was named. They were referred to only by sequential numbers.

More than 300 photographs by Sherman will be put on display from 2 April to 31 August at Fondation Louis Vuitton in France. For more information on the exhibition, please visit www.fondationlouisvuitton.fr.

Giant spider

Maman is a spider sculpture that stands over nine metres tall. This powerful masterpiece of French artist Louise Bourgeois (1911-2010) was installed at various places around the world, including the Bangkok Art and Culture Centre in 2008.

Bourgeois was born in France and relocated to New York with her American husband in 1938. Despite her fame among artists and revolutionaries who gave birth to such artistic movements of the 20th century as surrealism, feminism and conceptual art, her work was known only in a limited circle. That changed only in 1999, when she was 88 years old, with the completion of the giant spider Maman. For Bourgeois, the spider is a representation of her mother who worked to hold their family together – that the spider is a mysterious creature with so much strength within its fragile form.

With creations in the forms of drawings, paintings, prints and installations, Bourgeois employed the use of various materials such as bronze, marble and wood. In the last 10 years, she created sculpture from fabrics and by embroidering words on old clothes, napkins and other fabrics she had. The content of her work typically deals with sensitive gender issues and that fight with anger, fear and isolation – all fused together as one.

Most recently, Maman was installed at the Voorlinden Museum in the Netherlands as a part of the exhibition titled “Louise Bourgeois – To Unravel a Torment”. Another rarely seen work on display is “The Destruction of the Father” (1974) which illustrates her passionate interest in psychoanalysis theories. For more information on this exhibition which runs until 5 May, please visit www.voorlinden.nl.

Canvas tent in a museum

British artist Tracey Emin (1963) created a scandalous work in 1995, titled “Everyone I Have Ever Slept With 1963-1995”. Using a tent measuring 232 x 200 centimetres, Emin patched pieces of fabric together to form the names of people she had relationships with. The tent was put on display at such esteemed institution like the Royal Academy of Arts and it surprised the audience. That creation was subsequently damaged in a fire in 2004. (Please do an Internet search for the pictures as we cannot include them in this article due to a copyright restriction.)

Rozsika Parker showed in her book “The Subversive Stitch” that several female artists in the 1970s dropped paint brushes and palettes in favour of needles and threads their mother and grandmother used to produce handcrafts earlier. Armed with these tools, they entered the creative process by incorporating satirical messages and personal stories that were considered rebellious against accepted traditions. Parker likened the sassy artist from the UK as the daughter female artists of that time wished to have. In this November, Emin will return once more to Royal Academy of Arts with the painting exhibition titled “Tracey Emin / Edvard Munch: The Loneliness of the Soul”. More details at www.royalacademy.org.uk.

See also: River City Bangkok is Calling All Art Nouveau Disciples